
| Strona główna Galeria zdjęć Historia Najciekawsze miejsca |
|
O Byczynie jako mieście wspomina już Jan Długosz w swojej kronice, a dokument biskupa Jana z Pomezanii z 1433 potwierdza
jego lokalizację. Zapiski Długosza potwierdzają, że przed 1054 rokiem miasto było przejściowo siedzibą biskupa wrocławskiego.
Nie jest jednak znana data nadania praw miejskich. Prawdopodobnie nadał je
Henryk I Brodaty
w 1228 roku.
Pierwotnie miasto należało do Księstwa Wrocławskiego, a w 1293 roku w okresie walk o sukcesję po Henryku IV Probusie, zostało odebrane Henrykowi V Brzuchatemu przez księcia Henryka III Głogowskiego. W latach 1341-1348 miasto było w posiadaniu króla Kazimierza Wielkiego, który w 1356 roku wraz z Kluczborkiem wymienił je na Księstwo Płockie, oddając Byczynę królowi czeskiemu Karolowi IV. Karol IV przekazał Byczynę i Kluczbork swojemu teściowi Bolkowi II Świdnickiemu, a ten z kolei odstąpił miasta książętom opolskim - Władysławowi II i Bolkowi III. Spór pomiędzy książętami opolskimi doprowadził do wykupienia zastawionych miast przez Ludwika I Brzeskiego. Po śmierci Ludwika I Brzeskiego Byczynę przejął brat Henryka IX, książę brzeski Ludwik II. On z kolei w 1413 roku pozostawił Byczynę wraz z Kluczborkiem i Wołczynem księciu oleśnickiemu Konradowi VII Białemu. W 1420 roku ponownie właścicielem miasta stał się Ludwik II Brzeski. Z powodu niewypłacalności Ludwik II oddał wkrótce Byczynę i Kluczbork w zastaw książętom opolskim, którzy władali nimi przez kilka następnych dziesięcioleci. W 1488 roku Fryderyk I Brzeski wykupił Byczynę i Kluczbork za 16 tysięcy guldenów. Jego następcy w 1506 roku odsprzedali te miasta Janowi Opolskiemu. Bezdzietna śmierć tego władcy w 1532 roku położyła kres opolskiej linii Piastów, a jego księstwo objął król czeski Ferdynand I Habsburg. W 1536 roku Ferdynandowi II Brzeskiemu udało się ponownie nabyć Byczynę i Kluczbork. Od tej pory miasta pozostawały w posiadaniu książąt brzeskich aż do wygaśnięcia tej dynastii wraz ze śmiercią Jerzego Wilhelma w 1675 roku, kiedy przeszły ostatecznie pod panowanie Habsburgów, a od 1742 roku znalazły się w granicach Prus. W styczniu 1588 roku pod Byczyną rozegrała się jedna z ważniejszych bitew w historii Polski. Wojska hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zwyciężyły armię arcyksięcia austriackiego Maksymiliana III Habsburga. Stawką bitwy był tron polski wolny po śmierci króla Stefana Batorego. Miasto odgrywało znaczącą rolę w handlu śląskim, do 1736 odbywały się tu trzy, a później sześć jarmarków rocznie. Rozwijało się też rzemiosło zrzeszone w siedmiu cechach: piekarskim, rzeźniczym, krawieckim, poszewniczym, szewskim, kuśnierskim i kowalsko-ślusarskim. W dziejach Byczyny było wiele tragicznych pożarów, największe z nich trawiły miasto w latach: 1407, 1512, 1617, 1655, 1719, 1757. Miasto dotykały też zarazy i wojny (w 1430 roku zniszczyli je husyci, nie oszczędziła go także wojna trzydziestoletnia i II wojna światowa). Po II wojnie światowej, podczas plebiscytu w marcu 1921 roku, za Polską głosowało zaledwie 59 mieszkańców, a za Niemcami 2103 głosujących. W styczniu 1945 roku wojska armii sowieckiej wyparły z miasta wojska niemieckie i Byczyna znalazła się w granicach Polski. Obecnie Byczyna jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Leży w powiecie kluczborskim, w województwie opolskim. Według danych z 2016 roku liczba mieszkańców wynosiła około 3600 osób. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 11 oraz droga wojewódzka nr 487. Byczyna leży w odległości około 63 km na północ od Opola.
Powstała w 1766 roku w wyniku przebudowy poprzedniej siedziby. W tym samym czasie wzniesiono także zespół kupieckich kamienic
przylegających do ratusza. Ratusz był kilkakrotnie przebudowywany. W czasie II wojny światowej został całkowicie zniszczony,
po wojnie odbudowany w poprzednim kształcie i oddany do użytku w 1968 roku.
Ratusz posiada cechy baroku i klasycyzmu, złożony jest z głównego budynku oraz z piętrowych domów, dobudowanych w miejscu dawnych kramów. Nad bryłą ratusza góruje klasycystyczna wieża, w dolnej części szersza, wyżej nieco węższa, ozdobiona pilastrami i płycinami, posiadająca tarcze zegarowe i nakryta stożkowym hełmem. Nad wejściem kartusze z herbem miasta i orłem Habsburgów oraz inskrypcją dotyczącą odbudowy miasta po pożarze w 1719 roku. Wejście do piwnic prowadzi przez zamknięty półkoliście renesansowy portal ozdobiony ornamentami roślinnym. Ponad nim znajdują się dwa kartusze z herbami księstwa brzeskiego i Byczyny. We wnętrzach zachowały się oryginalne pomieszczenia ze sklepieniami kolebkowymi z lunetami.
Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1283 roku. Była to wówczas budowla konstrukcji drewnianej. Obecny, murowany kościół powstał w
pod koniec XIV wieku. Do połowy XVIII wieku plac wokół kościoła pełnił funkcję cmentarza i był otoczony niskim murkiem, odtworzonym w 2010
roku. W 1556 roku świątynia została przejęta przez protestantów. W latach 1694-1707 kościół ponownie był katolicki, jednak po 1707
roku wrócił w ręce ewangelików i tak jest po dzień dzisiejszy. W latach 1790-1791 i 1886-1888 kościół został odnowiony. Po II wojnie światowej,
po opuszczeniu Byczyny przez dużą grupę ewangelików, kościół został przyłączony jako filialny do parafii ewangelicko-augsburskiej w Wołczynie.
W 1962 roku przeprowadzono remont dachu, w 1993 roku uzupełniono cegłę w murach obwodowych świątyni, a w 2003 roku wymieniono pokrycie dachowe.
Kościół św. Mikołaja jest orientowany, wybudowany w układzie bazylikowym, oszkarpowany. Składa się z trójnawowego korpusu i prosto zamkniętego prezbiterium. Do prezbiterium dobudowana jest zakrystia, a od południa kruchta. Do korpusu nawy od północy dostawiona jest druga kruchta, a od południa znajduje się kaplica św. Jadwigi. Do ściany szczytowej dostawiona jest 4-kondygnacyjna wieża w kształcie kwadratu (fot.). Kościół jest ceglany, natomiast w przyziemiu natomiast użyto kamienia. Korpus i prezbiterium przykrywa dwuspadowy dach z oknami połaciowymi. Na styku prezbiterium i korpusu nawowego jest murowana sygnaturka. Główne wejście prowadzi przez kamienny ostrołukowy portal w przyziemiu wieży. Nawa główna otwarta jest na prezbiterium ostrołukową arkadą. W zachodniej części nawy jest murowany chór, pod nim wstawiona drewniana empora. Sklepienie prezbiterium pokryte jest polichromią. Prezbiterium, w części ołtarzowej, wydzielone jest drewnianą balustradą. Bliżej nawy, po obu stronach prezbiterium, znajdują się dwurzędowe stalle z baldachimem, o bogatej dekoracji snycerskiej. Ołtarz główny w formie tryptyku, ambona z baldachimem umieszczona jest pod ścianą. Większość wystroju i wyposażenia kościoła pochodzi z lat 80-tych XIX wieku. Starsze są m.in.: drewniany gotycki krucyfiks z 1530 roku, renesansowy obraz wotywny Albrechta Opali, pastora byczyńskiego, ze sceną Chrztu w Jordanie, obrazy Tobiasza Fendta "Zmartwychwstanie" z przełomu XVII i XVIII wieku i "Ukrzyżowanie" w ramie z kartuszem herbowym, drewniane siedzisko z wyciętymi inicjałami i datą 1712 rok. Pod kościołem znajdują się krypty grobowe: księcia Maksymiliana von Württemberga, rodziny Frankenbergów, Opolliusa - byczyńskiego pastora i Jana Kośnego - rektora Miejskiej Szkoły w Byczynie.
Kościół został wybudowany w latach 1765-1767 miejscu poprzedniej świątyni, która spłonęła w 1757 roku. W 1787 roku dobudowana została
wieża. W latach 1793-1807 przeprowadzono remont kościoła, poszerzono wówczas chór muzyczny i wybudowano ambonę. W latach 1814-1818
zamontowano nowe organy i ołtarz główny. W 1841 roku w wieży kościelnej umieszczono nowy dzwon. Gruntowny remont kościoła przeprowadzono w
latach 1891-1892.
Kościół zbudowany został z cegły, jest otynkowany i otoczony murem. Jest to konstrukcja halowa, orientowana, prezbiterium wydzielone, jednoprzęsłowe. Od strony południowej do prezbiterium przylega zakrystia. Nawa jest trójprzęsłowa, ze ściętymi narożnikami, natomiast wieża w dolnej części wbudowana została w korpus świątyni. Obok głównej wieży (od strony południowej) znajduje się mniejsza wieża, w której mieszczą się schody na chór organowy. Dach kościoła jest trójspadowy, pokryty dachówką ceramiczną. Hełmy obu wież mają kształt baniasty i pokryte są blachą. Wyposażenie świątyni pochodzi z przełomu XVIII/XIX wieku.
Pierwsze informacje o gotyckiej kaplicy pochodzą z 1383 roku. Fundatorem był książę brzeski Ludwik I. W 1405 roku książę brzeski
Ludwik II ufundował ołtarz św. Andrzeja. Na początku XV wieku i w 1588 roku kaplica ucierpiała wskutek pożarów. Na przełomie
XVI i XVII wieku została odbudowana. Od 1707 roku należała do protestantów. W latach 1860-1876 dobudowano początkowo przedsionek, a
następnie kruchtę i przebudowano szczyty kaplicy. Jako miejsce kultu religijnego funkcjonowała do 1932 roku, po tym zaś roku
stała się budowlą o charakterze kaplicy cmentarnej. Po II wojnie światowej nie była użytkowana. W 1977 roku dzięki miejscowym
rzemieślnikom została wyremontowana i od tego czasu ponownie pełni funkcję kaplicy cmentarnej.
Kaplica to budowla murowana z cegły. Wnętrze salowe, trójprzęsłowe, z belkowanym stropem. Po jednej i drugiej stronie nawy znajdują się drewniane empory, które wsparte są na sześciu profilowanych słupach z zastrzałami. Dach kaplicy dwuspadowy pokryty dachówką.
Obwarowania powstały w XV-XVI wieku. Długość murów wynosi 950 m, a ich wysokość sięga 6 metrów. Od strony północnej miasta, przy
murach obronnych, znajduje się zabytkowy park miejski i fragmenty fosy miejskiej.
Wybudowana w XV wieku. Posiada ostrołukowe przejście. Dolna część murowana jest z kamienia, kondygnacja górna jest ceglana.
Obecnie zwieńczona prowizorycznym dachem, dawniej posiadała dach znany ze starych pieczęci miasta, w stylu namiotowym z małymi
wieżyczkami.
Wybudowana w XV wieku razem z murami obronnymi i pozostałymi wieżami. Obecny dach namiotowy pochodzi z lat 30-tych XX wieku,
kiedy to zniszczone zostało przez uderzenie pioruna ówczesne zwieńczenie budowli. Pod bramą skapitulował, po przegranej z
wojskami Jana Zamoyskiego bitwie pod Byczyną, arcyksiążę austriacki Maksymilian Habsburg.
Prawdopodobnie budowa baszty została ukończona w XVI wieku, później niż obwarowania i pozostałe wieże. Zadaniem baszty było
wzmocnienie obronności murów w części południowej miasta. Ze względu na przeznaczenie, baszta posiada liczne okienka strzelnicze
oraz w górnej części okna zamknięte łukiem spłaszczonym, umieszczone w prostokątnych niszach.
Neogotycki spichlerz przylega do murów obronnych. Wzniesiony z przeznaczeniem na spichlerz zbożowy lub browar. W latach 1980-1990
mieścił się tutaj Krajowy Klub Piłkarza weterana i był siedzibą gwiazd polskiej piłki nożnej, które przybywały tu z okazji krajowego
Zlotu Piłkarzy Weteranów. Obecnie znajduje się w nim karczma.
Kilka kilometrów od Byczyny, w miejscowości Biskupice, znajduje się stylizowany na średniowieczny Gród Rycerski, który powstał w
latach 2006-2007. Gród jest siedzibą Polsko-Czeskiego Centrum Szkolenia Rycerstwa. Znajdują się w nim karczma, pokoje gościnne, stajnia,
zbrojownia i kuźnia. Gród organizuje "zielone" lekcje historii dla dzieci, szkolenia z zakresu fechtunku bronią średniowieczną, rzutów
toporem, włócznią, nożem; naukę strzelania z łuku, jazdy konno, warsztaty rzemiosł średniowiecznych, pokazy strojów średniowiecznych oraz
pokazy rycerskich bitew, inscenizacje, pokazy katowskie, koncerty zespołów muzyki dawnej.
Zdjęcia z Grodu możecie zobaczyć tutaj. 01.2019 Na podstawie stron internetowych:
Strona miasta i gminy Byczyna
oraz
Byczyna w Wikipedii. Aktualizacja 26.01.2019 |
|
Kościół ewangelicki św. Mikołaja
Brama Wschodnia (Polska)
Rynek
Ratusz
Ratusz
Brama Wschodnia (Polska)
Mury obronne
Baszta Południowa (Piaskowa)
Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300
|